พ่อแม่มีเชื้อเอชไอวีมีลูกได้ไหม ลูกจะติดเชื้อหรือไม่?

เด็กที่มี HIV สามารถเข้าถึงการรักษาและการสนับสนุนเพื่อสุขภาพที่ดีได้ การมีเชื้อไม่ได้กำหนดว่าเด็กต้องเจ็บป่วยรุนแรงหรือกำพร้า และไม่ใช้สถานะสุขภาพของเด็กหรือพ่อแม่เป็นคำตัดสินครอบครัว ^{[1] [2]}ลิงก์ประกอบเดิม 1

HIV เป็นไวรัสที่กระทบเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน ส่วน AIDS หรือเอดส์เป็นระยะของโรค ไม่ใช่ทุกคนที่มี HIV จะเป็นเอดส์ และการรักษาต่อเนื่องช่วยลดความเจ็บป่วยได้ ^[1]

สาเหตุของการติดเชื้อเอชไอวีในเด็ก

โอกาสถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกขึ้นกับหลายปัจจัย รวมถึงการกดไวรัส การใช้ยา และแผนดูแลช่วงตั้งครรภ์ คลอด และหลังคลอด ไม่คำนวณจากจำนวนสัปดาห์ที่กินยาอย่างเดียวหรือใช้ร้อยละเก่ารับรองรายบุคคล ควรวางแผนกับทีมแม่และเด็กโดยไม่ปรับยาเอง ^[2]

การถ่ายทอดเชื้อเอชไอวีจากแม่สู่ลูกได้ทางไหนบ้าง

ทารกมีโอกาสได้รับเชื้อจากแม่ที่ติดเชื้อเอชไอวี ได้ 3 ทาง คือ

ขณะตั้งครรภ์
ระหว่างคลอด
หลังคลอด ผ่านทางการกินนมแม่

โอกาสลูกติดเชื้อเอชไอวี จากแม่ ขณะคลอด

หากยังไม่ได้รับการรักษาหรือฝากครรภ์ ให้ติดต่อทีมแม่และเด็กโดยเร็วเพื่อวางแผนดูแล ไม่ตำหนิแม่หรือใช้ตัวเลขหนึ่งในสี่ทำนายผลของแต่ละครอบครัว ^[2]
จำนวนสัปดาห์ที่ใช้ยาไม่ใช่เกณฑ์เดียว ทีมดูแลต้องพิจารณาการกดไวรัส การใช้ยา และการดูแลช่วงคลอดร่วมกัน ไม่ใช้เกณฑ์สี่สัปดาห์แทนการประเมิน ^[2]
การรักษาและติดตามตั้งแต่ตั้งครรภ์จนหลังคลอดช่วยลดโอกาสถ่ายทอดได้มาก แต่ไม่ใช้ร้อยละเดียวรับรองผลทุกครรภ์หรือเลือกแผนคลอดด้วยตนเอง ^[2]
ไม่ใช่เด็กทุกคนที่มี HIV จะได้รับเชื้อเพราะแม่ไม่ได้ฝากครรภ์ การเข้าถึงบริการมีอุปสรรคได้หลายด้าน ควรช่วยให้ครอบครัวได้รับการดูแลโดยไม่กล่าวโทษแม่หรือผู้ปกครอง

การดูแลเด็กที่ติดเชื้อเอชไอวี มีหลักปฏิบัติอย่างไรบ้าง ?

เด็กที่ติดเชื้อต้องดูแลสุขภาพทั่วไปให้มีสุขอนามัยที่ดี เพื่อลดความเสี่ยงต่อ การเจ็บป่วยซ้ำเติม เพราะภาวะภูมิคุ้มกันของร่างกาย อาจจะไม่ปกติในบางช่วงได้
ดูแลอาหาร สุขอนามัย และสุขภาพช่องปากตามวัย หากมีภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีปัญหาสุขภาพ ให้ทีมดูแลแนะนำข้อควรระวังเฉพาะคน ไม่ห้ามเด็กทุกคนสัมผัสสัตว์เลี้ยงเพียงเพราะมี HIV
สนับสนุนให้เด็กเรียน เล่น และร่วมกิจกรรมตามสุขภาพและความเหมาะสมกับวัย การอยู่ร่วมกันตามปกติไม่ถ่ายทอด HIV ไม่ห้ามกีฬาทุกชนิดหรือเปิดเผยสถานะเด็กโดยไม่จำเป็น ให้ปรึกษาทีมดูแลเมื่อมีข้อจำกัดเฉพาะตัว ^[3]
การใช้ยาของเด็กควรมีแผนที่เหมาะกับวัยและความพร้อมของครอบครัว เมื่อใช้ยายากให้ร่วมกันหาสาเหตุและขอความช่วยเหลือ ไม่โทษว่าเด็กดื้อหรือผู้ปกครองเลี้ยงไม่ดี ^[4]
อธิบายเรื่องสุขภาพและยาให้เหมาะกับวัยร่วมกับทีมดูแล คงความเป็นส่วนตัวและเปิดโอกาสให้เด็กถาม หากยาเป็นเม็ดให้ถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนแบ่งหรือบด เพราะวิธีใช้ขึ้นกับผลิตภัณฑ์ ไม่ทดลองปรับรูปแบบยาเอง ^[4]

เด็กที่มี HIV เรียน เล่น และใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นได้อย่างไร ?

เด็กที่มี HIV มีศักดิ์ศรีและโอกาสเรียนรู้เช่นเดียวกับเด็กคนอื่น ไม่แบ่งเด็กเป็นคนปกติหรือไม่ปกติจากรูปร่างหรือผลตรวจ สนับสนุนการรักษา การเรียน และความสัมพันธ์โดยไม่ตีตรา

ช่วยให้เด็กใช้ชีวิตและรักษาต่อเนื่องตามแผน โดยรับฟังข้อกังวลและร่วมแก้อุปสรรค ให้ทีมดูแลช่วยวางแผนการสื่อสารที่เหมาะกับวัยและรักษาความเป็นส่วนตัว ไม่ตัดสินสุขภาพจากรูปลักษณ์ภายนอก

พ่อแม่ป่วยเอชไอวี มีลูกได้ไหม ลูกจะติดเชื้อหรือไม่?

พ่อหรือแม่ที่มี HIV สามารถวางแผนมีลูกได้ร่วมกับทีมดูแล การมีเชื้อของพ่อแม่ไม่แปลว่าลูกต้องมีเชื้อ แต่ต้องมีแผนยา การคลอด การให้นม และการตรวจทารกที่เหมาะสม ไม่ใช้ผลตรวจของผู้ใหญ่สรุปสถานะลูก ^[2]

ผู้มีเชื้อเอชไอวีวางแผนมีลูกอย่างไร

ผู้มีเชื้อเอชไอวีที่รักษาต่อเนื่องและคงระดับไวรัสตามเกณฑ์ U=U ที่ทีมดูแลยืนยัน จะไม่ถ่ายทอดเอชไอวีทางเพศสัมพันธ์ ไม่ใช่การหายขาด ไม่ใช้รับรองการให้นมหรือการใช้เข็มร่วมกัน และไม่ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ^{[5] [6]}

เหตุผลทางการแพทย์ว่าการติดเชื้อเอชไอวี ไม่ว่าทาง

การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน
การใช้ของมีคมหรือใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน
การติดเชื้อจากแม่สู่ลูก

การรักษาเอชไอวีช่วยกดไวรัสและลดความเจ็บป่วย แต่ไม่ได้กำจัดเชื้อให้หายขาด ควรเริ่มดูแลหลังยืนยันผลโดยไม่รอให้อาการหนักหรือ CD4 ลดลง ใช้ยาตามแผนและปรึกษาทีมดูแลก่อนเปลี่ยนยา ผลลัพธ์และการติดตามแตกต่างกันในแต่ละคน ^[1]

พ่อหรือแม่ที่มี HIV สามารถวางแผนมีลูกได้ โดยทีมดูแลประเมินยา ผลไวรัส การคลอด การให้นม และการตรวจของทารก การมีเชื้อของพ่อแม่ไม่แปลว่าลูกต้องมีเชื้อ แต่ไม่รับรองผลทุกครรภ์จากเปอร์เซ็นต์เดียวหรือใช้ผลตรวจของแม่แทนของลูก ^[2]

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องที่นี่

อ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์ :

ยาป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีจากแม่สู่ลูก กับความก้าวหน้าในวันนี้
https://www.si.mahidol.ac.th/siriraj_online/thai_version/Health_detail.asp?id=833
เมื่อเอดส์เกิดมากับลูกน้อย
https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=702
24 ปีแห่งความก้าวหน้า พ่อ แม่ป่วย HIV มีลูกได้ แนะวิธีไม่ให้ติดเชื้อ ผู้มีเชื้อเอชไอวี ก็มีลูกอย่างปลอดภัยได้
https://www.thairath.co.th/scoop/1716445

หมายเหตุ บทความนี้ให้ข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย และไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยาเฉพาะบุคคล เรื่องยาและการรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณ ไม่ควรซื้อ เริ่ม หยุด หรือปรับยาด้วยตัวเอง หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือคลินิกใกล้บ้านได้เสมอ

อ้างอิงตามข้อความที่ตรวจทาน

ตรวจทานและปรับปรุงเนื้อหา: 17 ตุลาคม 2569